مراقبت پس از کشیدن و جراحی دندان
با محافظت از لخته، کنترل خونریزی و رعایت بهداشت مناسب، به ترمیم محل جراحی کمک کنید.
فهرست این راهنما
ساعات نخست و کنترل خونریزی
گاز استریل قرارگرفته روی محل جراحی را طبق دستور با فشار ثابت نگه دارید. اگر خونریزی فعال ادامه دارد، یک گاز تمیز و کمی مرطوب را روی محل بگذارید و حدود ۳۰ دقیقه بدون برداشتن مکرر آن فشار دهید. گاز را نجوید و با گاز در دهان نخوابید یا غذا نخورید. بزاق صورتی یا تراوش کم با خونریزی روشن و پیوسته تفاوت دارد.
اگر خونریزی با فشار مناسب متوقف نمیشود، همان موقع با مطب تماس بگیرید؛ در خونریزی شدید، احساس ضعف یا در دسترس نبودن کمک، به اورژانس مراجعه کنید. داروی رقیقکننده خون را خودسرانه قطع نکنید.
از لخته محافظت کنید
در ۲۴ ساعت نخست دهان را بهشدت نشویید، تف نکنید، محل را نمکید و از نی استفاده نکنید. زخم را با زبان، انگشت یا وسیله دستکاری نکنید. برای دیدن محل جراحی، گونه را با فشار نکشید. تا رفع بیحسی از جویدن پرهیز کنید و مراقب گازگرفتن لب، زبان و گونه باشید.
غذا و استراحت
در روز نخست غذاهای نرم و خنک یا ولرم مانند ماست، تخممرغ نرم یا سوپ ولرم انتخاب کنید. آب کافی بنوشید و تا حد امکان با سمت مقابل بجوید. غذا و نوشیدنی بسیار داغ، خوراکی سفت و ترد و مواد دارای لبه تیز میتواند محل را تحریک کند. با کاهش ناراحتی، رژیم غذایی را تدریجی به حالت معمول برگردانید. روز جراحی استراحت کنید و فعالیت سنگین را در روزهای آغازین محدود نگه دارید.
درد و تورم
مقداری درد، تورم، کبودی یا محدودیت بازکردن دهان پس از جراحی ممکن است رخ دهد. تورم اغلب در روز دوم یا سوم بیشتر است و سپس باید رو به کاهش برود. کمپرس سردِ پیچیده در پارچه را در روز نخست بهصورت متناوب و کوتاهمدت روی پوست قرار دهید؛ یخ را مستقیم روی پوست نگذارید. دارو را مطابق نسخه مصرف کنید و برای تحمل درد، دوز را خودسرانه افزایش ندهید.
بهداشت و شستوشو
دندانهای دور از محل جراحی را با مسواک نرم تمیز کنید و به زخم ضربه نزنید. پس از ۲۴ ساعت، در صورت نداشتن دستور متفاوت، شستوشوی آرام با سرم نمکی یا آبنمک ولرم رقیق میتواند برای نظافت کمککننده باشد. مایع را آرام در دهان نگه دارید و بدون فشار خارج کنید. دهانشویه دارویی را فقط در صورت تجویز و به مدت تعیینشده استفاده کنید.
استفاده از سرنگ برای شستوشوی داخل حفره فقط وقتی انجام شود که پزشک زمان شروع و روش آن را آموزش داده باشد. شستوشوی پرفشار در روزهای نخست یا روی محل پیوند مناسب نیست. وجود پوشش سفید یا زرد کمرنگ روی زخم بهتنهایی نشانه چرک نیست؛ آن را جدا نکنید.
چه زمانی تماس بگیرید
دردی که بهجای کاهش، چند روز بعد شدیدتر میشود، بوی بد همراه درد، تب، ترشح چرکی یا افزایش تورم نیاز به بررسی دارد. درد حفره خشک معمولاً چند روز پس از کشیدن ظاهر میشود و با درمان موضعی دندانپزشکی کنترل میگردد؛ خودسرانه آنتیبیوتیک شروع نکنید. بیحسیِ باقیمانده بیش از زمان موردانتظار را نیز سریع اطلاع دهید.
بخیه و مراجعه بعدی
نوع بخیه و زمان کنترل را هنگام خروج از مطب بدانید. بعضی بخیهها جذب میشوند و بعضی باید برداشته شوند. دخانیات ترمیم را مختل میکند؛ از مصرف آن پرهیز کنید. اگر همزمان پیوند استخوان انجام شده، راهنمای همان درمان نیز برای شما لازم است.
منابع علمی این مطلب ۷ منبع
- Guy’s and St Thomas’ NHS — Dental surgery and recovery
- University of Illinois Chicago College of Dentistry — Oral and Maxillofacial Surgery Patient Information
- Newcastle Hospitals NHS — Surgical removal of teeth
- Royal Devon NHS — Advice on managing post extraction bleeding
- American Dental Association — Antibiotics for Dental Pain and Swelling Guideline
- Scottish Dental Clinical Effectiveness Programme — Anticoagulants and antiplatelets — General advice
- Kent Community Health NHS — Tooth extraction after care